Op zijn 14e weet Dmytro al wat het is om zijn eigen geld te verdienen. Hij woont in de regio Kyiv en heeft zijn eerste werkervaring opgedaan in een restaurant. Met zijn eerste loon kwamen nieuwe vragen: hoeveel kan hij nu uitgeven, hoeveel moet hij sparen, en hoe zet hij geld opzij voor iets wat hij echt graag wil?
Daarom gaf Dmytro in zijn aanmeldingsvideo een heel concreet antwoord op de vraag waarom hij naar Smart Money Camp wilde: “Ik droom ervan om naar het kamp te gaan, zodat ik leer hoe ik met mijn geld moet omgaan en het verstandig kan gebruiken.”
In de tienerjaren wordt geld stap voor stap onderdeel van een zelfstandig leven. Jongeren gaan zelf dingen kopen, gebruiken een bankpas of verdienen hun eerste inkomen. Daarmee komt de noodzaak om eigen beslissingen te nemen: uitgeven of sparen, omgaan met een beperkt bedrag, en hoelang het duurt om voor een grotere aankoop te sparen.
Cijfers van de OESO laten zien hoe vroeg die beslissingen beginnen. In de landen en economieën die meededen aan het PISA-onderzoek naar financiële geletterdheid in 2022 had ongeveer 60% van de 15-jarigen een bankrekening en/of betaalpas, en had meer dan 85% in de afgelopen 12 maanden iets online gekocht. Tegelijk haalde 18% van de leerlingen het basisniveau van financiële geletterdheid niet. Leerlingen met hogere scores spaarden vaker en vergeleken vaker prijzen voordat ze iets kochten.
Financiële geletterdheid op deze leeftijd geeft praktische handvatten voor beslissingen die steeds vaker voorkomen naarmate jongeren ouder worden: een budget plannen, sparen, risico’s inschatten en financiële doelen stellen. Voor kinderen die een of beide ouders hebben verloren door de oorlog zijn deze vaardigheden een belangrijk onderdeel van de voorbereiding op een zelfstandig volwassen leven. Sommigen worden eerder dan hun leeftijdsgenoten betrokken bij de financiële beslissingen van hun gezin.
Voor Dmytro horen deze vragen al bij het dagelijks leven: hij verdient geld, heeft eigen uitgaven en heeft doelen waarvoor hij wil sparen. Deze zomer kreeg hij de kans om deze beslissingen in de praktijk te verkennen op Smart Money Camp, georganiseerd door het Children of Heroes Charity Fund met steun van de Kredobank Foundation.
Zeven dagen vol financiële beslissingen
Zeven dagen lang leerden Dmytro en de andere deelnemers omgaan met geld in situaties die op het echte leven zijn gebaseerd. In teams bedachten de tieners een fictief personage met een baan, een inkomen en een financieel doel. Daarna planden ze het budget van dat personage, bouwden ze een noodfonds op, werkten ze met spaargeld en beleggingen en ontwikkelden ze een bedrijfsidee.
[image: https://childrenheroes.org/wp-content/uploads/2026/09/kredo-1.webp]
Zo zagen de deelnemers in een leeromgeving de gevolgen van hun beslissingen. Te veel uitgegeven – het budget herzien. Een risico over het hoofd gezien – een andere oplossing zoeken. Een financieel doel gesteld – uitrekenen hoeveel tijd en geld nodig is om het te halen. Een fout werd een kans om een keuze te heroverwegen en een andere aanpak te proberen.
Het programma had ook een psychologisch onderdeel. De tieners verkenden hun persoonlijke hulpbronnen, manieren om zichzelf te steunen in moeilijke situaties, en de communicatie en omgang met leeftijdsgenoten. Waar nodig waren er ook individuele gesprekken met een psycholoog.
Wat Dmytro meenam van het kamp
Aan het begin zei Dmytro dat hij wilde leren omgaan met het geld dat hij verdient. Na zeven dagen kon hij al concreet benoemen wat hij anders wilde gaan doen.
In de eindenquête gaf Dmytro zijn vertrouwen in het nemen van financiële beslissingen een 4 op 5 en zijn interesse in financiële geletterdheid een 5 op 5. Bij de vaardigheden die hij na het kamp wil gebruiken, noemde hij het beheren van zijn eigen budget en er een gewoonte van maken om een deel van wat hij verdient opzij te zetten.
Dat spaargeld heeft nu een concreet doel: Dmytro spaart voor wat techniek en een grotere aankoop die hij in de toekomst wil doen.
Op zijn 14e zijn de bedragen en beslissingen misschien nog klein. Maar Dmytro leert nu al zijn middelen te plannen, af te wegen wat hij wil tegen wat hij kan betalen, en te sparen voor een concreet doel. Naarmate hij ouder wordt, nemen het aantal en de complexiteit van zijn financiële beslissingen toe – en hij is al begonnen met het opbouwen van de ervaring om ze te nemen.
[image: https://childrenheroes.org/wp-content/uploads/2026/09/kredo-2.webp]
We bedanken de Kredobank Foundation voor het partnerschap en de steun aan Smart Money Camp.
Dankzij dit partnerschap konden tieners financiële vaardigheden oefenen in realistische situaties: plannen, rekenen, hun beslissingen herzien en stap voor stap gewoonten ontwikkelen die hen helpen naarmate ze zelfstandiger worden.